Europa

Emigreren naar Duitsland

Laatst bijgewerkt: 28 september 2026 · Redactie Vertrekgids

Duitsland ligt dichtbij en is voor veel Nederlanders vertrouwd terrein. Toch is het een ander systeem: van zorgverzekering tot belastingaangifte regel je veel dingen op een Duitse manier.

Wijngaarden en dorpen langs de Moezel
Foto: Rolf Kranz, CC BY-SA 4.0

In het kort

Duitsland past bij je als je dicht bij Nederland wilt blijven, bijvoorbeeld net over de grens terwijl je in Nederland blijft werken. Volgens de Wereldbank ligt het prijsniveau iets lager dan in Nederland. Je hebt wel Duits nodig, zeker voor contact met instanties. Minder geschikt is Duitsland als je weinig geduld hebt met regels en formulieren: veel dingen, van zorgverzekering tot belastingaangifte, regel je op een Duitse manier.

Duitsland in één oogopslag

Maandbudget voor een stel
ca. € 2.400 – 3.200 per maand
indicatie, incl. huur
Prijsniveau
93,7
Nederland = 100 (Wereldbank)
Naar Nederland
Trein of auto; vanuit de grensstreek vaak binnen een uur
Tijdsverschil: Geen
Reisadvies
Groen
Buitenlandse Zaken
Je AOW hier
Wordt volledig uitbetaald
opbouw stopt meestal als je hier woont
Nederlanders gingen je voor
19.265 vertrokken, 15.364 kwamen terug
2021–2025, in Nederland geboren (CBS)

Alles met bron en datum staat verderop bij Alle gegevens.

Goed om te weten

Regels en weetjes over Duitsland die niet in een vergelijkingstabel passen.

  • Binnen 2 weken inschrijven

    Na je verhuizing moet je je binnen 2 weken inschrijven bij het Bürgeramt van je gemeente (Anmeldung). Die inschrijving heb je nodig voor bijna alles.

    Redactie Vertrekgids · 30 september 2026

  • Kerkbelasting als je lid bent

    Ben je lid van een kerk, dan betaal je kerkbelasting: 8 of 9% bovenop je inkomstenbelasting, afhankelijk van de deelstaat. Geef bij je inschrijving goed aan of je lid bent.

    Redactie Vertrekgids · 30 september 2026

  • Omroepbijdrage per woning

    Elk huishouden betaalt een vaste omroepbijdrage (Rundfunkbeitrag), ook als je geen tv hebt.

    Redactie Vertrekgids · 30 september 2026

  • Kredietcheck bij huren

    Verhuurders vragen vaak om een Schufa-uittreksel, een soort kredietregistratie. Als nieuwkomer heb je die nog niet, dus neem andere bewijzen van inkomen mee.

    Redactie Vertrekgids · 30 september 2026

  • Blijf je in Nederland werken?

    Dan ben je grensarbeider. Je valt dan mogelijk niet meer onder de Nederlandse sociale zekerheid of zorgverzekering. Laat je situatie vooraf checken bij het Grensinfopunt.

    Bron: Rijksoverheid · 30 september 2026

  • Met AOW in de EU: zorg via Nederland

    Woon je met AOW in een land van de EU, de EER of Zwitserland, dan kun je daar medische zorg krijgen die Nederland vergoedt. Het CAK beslist of je daarvoor een bijdrage betaalt; die wordt dan op je AOW ingehouden.

    Bron: SVB · 30 september 2026

Kosten van levensonderhoud

Volgens cijfers van de Wereldbank lag het prijsniveau van consumptie in Duitsland in 2025 op 93,7, als Nederland op 100 staat.

Werken en ondernemen

Blijf je in Nederland werken? Lees dan de pagina over grensarbeiders.

Belasting

Nederland en Duitsland hebben een belastingverdrag. Zo’n verdrag bepaalt welk land over welk inkomen belasting mag heffen, zodat je niet twee keer betaalt.

Meer uitleg: Dubbele belasting voorkomen (Rijksoverheid).

Pensioen en AOW

Ga je in Duitsland wonen, dan bouw je meestal geen AOW meer op. Blijf je in Nederland werken en betaal je daar belasting en premies, dan meestal wel. Bouw je niet meer op, dan kun je je binnen 1 jaar na vertrek vrijwillig verzekeren bij de SVB. Voor elk jaar zonder verzekering wordt je AOW met 2% gekort. Bron: Rijksoverheid.

Praktisch regelen

Vertrek je voor langer dan 8 maanden, dan meld je je vertrek bij je gemeente. Dat kan vanaf 5 dagen voor je vertrek. Bron: Rijksoverheid.

Alle gegevens

Alle onderwerpen met bron en datum. Kies hieronder wie er gaan en wat je gaat doen om alleen te zien wat voor jou geldt.

Wie gaan er?
Wat ga je doen?

Je ziet alle onderwerpen.

OnderwerpDuitsland
Dagelijks leven
Visum en verblijfBron: Europese Commissie (Your Europe) · 30 september 2026Geen visum nodig. Als EU-burger mag je er wonen en werken; na 3 maanden moet je je meestal inschrijven.
TaalBron: Europese Unie · 28 september 2026Duits
Tijdsverschil met NLAlgemene informatie · 30 september 2026Geen
Reizen naar NLAlgemene informatie · 30 september 2026Trein of auto; vanuit de grensstreek vaak binnen een uur
KlimaatAlgemene informatie · 30 september 2026Gematigd; in het zuiden en oosten koudere winters en warmere zomers dan in Nederland
Reisadvies Buitenlandse ZakenBron: Nederland Wereldwijd (reisadvies) · 30 september 2026GroenKleurcode van het reisadvies van Buitenlandse Zaken, laatst gewijzigd op 27-08-2026. Check vlak voor vertrek altijd het actuele advies.
Rijden en rijbewijsBron: Europese Commissie (Your Europe) · 30 september 2026Rechts rijden. Je Nederlandse rijbewijs blijft geldig; omwisselen is niet verplicht.
Geld
Prijsniveau (NL = 100)Bron: Wereldbank (WDI), eigen berekening · 30 september 202693,7Prijsniveau van particuliere consumptie in 2025: koopkrachtpariteit gedeeld door de wisselkoers, omgerekend naar Nederland = 100.
Huur (2 slaapkamers, per maand)Indicatie redactie · 30 september 2026ca. € 750 – 1.100 (in München, Hamburg en Frankfurt veel meer)indicatieIndicatie van de redactie; huur verschilt sterk per stad en buurt.
Maandbudget voor een stel (indicatie)Indicatie redactie · 30 september 2026ca. € 2.400 – 3.200 per maandindicatieHuur (750 – 1.100) plus ca. € 1.900 overige kosten: € 2.000 op Nederlands niveau, omgerekend met prijsniveau 93,7. Zorgverzekering, school en reizen naar Nederland kunnen er fors bovenop komen.
Belasting op inkomen uit werkBron: PwC Worldwide Tax Summaries · 30 september 2026Progressief, toptarief 45%, plus solidariteitstoeslag en eventueel kerkbelasting
Belasting op winst van een bvBron: PwC Worldwide Tax Summaries · 30 september 2026ca. 30% (15,825% vennootschapsbelasting plus gemeentelijke handelsbelasting van 8,75 tot 20,3%)
Belastingverdrag met NLBron: Rijksoverheid, verdragen directe belastingen per 1 juli 2026 · 28 september 2026JaHet verdrag van 12 april 2012 is sinds 31 december 2016 in werking. Het is sindsdien aangevuld met drie protocollen (2016, 2021 en 2025).
Zorg en zekerheid
ZorgverzekeringIndicatie redactie · 30 september 2026Verplicht verzekerd: bij een wettelijke ziekenkas (GKV, premie afhankelijk van je inkomen) of, boven een inkomensgrens en voor zelfstandigen, particulier (PKV).indicatieAlgemene beschrijving van de redactie; check je eigen situatie bij de zorgverzekeraar of het CAK.
Jouw AOWBron: Rijksoverheid · 28 september 2026Stopt meestal als je hier gaat wonen. Blijf je in Nederland werken en betaal je daar belasting en premies, dan bouw je meestal wel op. Vrijwillig verzekeren kan (aanvragen binnen 1 jaar).Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, wordt je AOW met 2% gekort.
Wie gingen je voor
Nederlanders vertrokken (2025)Bron: CBS · 30 september 20264.125In 2021–2025 samen: 19.265 mensen.
Nederlanders teruggekomen (2025)Bron: CBS · 30 september 20262.784In 2021–2025 samen: 15.364 mensen, tegenover 19.265 vertrekkers.
Hoe expats het land beoordelenBron: InterNations, Expat Insider 2026 · 30 september 2026Plek 30 van 31
Voor jouw situatie
Belasting op je pensioenIndicatie redactie · 30 september 2026Hangt af van het belastingverdrag. Overheidspensioen (zoals ABP) blijft meestal in Nederland belast. Voor AOW en ander pensioen verschilt het per verdrag. Mag dit land heffen, dan kun je bij de Belastingdienst vrijstelling van Nederlandse loonheffing aanvragen.indicatieAlgemene uitleg van de redactie; de precieze verdeling staat in het verdrag.
WerkloosheidBron: Wereldbank (ILO-schatting) · 30 september 20263,7% (2025; Nederland 3,9%)Werkloosheid als percentage van de beroepsbevolking.
Remote werken: visum en belastingIndicatie redactie · 30 september 2026Als EU-burger heb je geen visum nodig. Woon je hier, dan betaal je in de regel hier belasting over het werk dat je hier doet. Werk je 25% of meer in je woonland, dan val je voor sociale zekerheid meestal onder dat land; voor thuiswerken geldt onder voorwaarden een ruimere grens (tot 49,9%).indicatieSamenvatting van de redactie; laat je situatie checken door een belastingadviseur.
Internationale en Nederlandse scholenIndicatie redactie · 30 september 2026Openbaar onderwijs in het Duits; internationale scholen in de grote steden. In de grensstreek gaan kinderen soms naar school in Nederland.indicatie
Wonen van je vermogenBron: Europese Commissie (Your Europe) · 30 september 2026Als EU-burger heb je geen investering of visum nodig. Leef je van je vermogen of pensioen, dan moet je wel kunnen laten zien dat je genoeg geld en een zorgverzekering hebt.
Belasting op vermogenIndicatie redactie · 30 september 2026Geen vermogensbelasting.indicatie
Belasting op dividend, rente en koerswinstIndicatie redactie · 30 september 2026Vast tarief van 25% (Abgeltungsteuer) plus solidariteitstoeslag, samen ongeveer 26,4%, met een kleine jaarlijkse vrijstelling.indicatie
ErfbelastingIndicatie redactie · 30 september 2026Ja, voor partner en kinderen 7% tot 30%, met hoge vrijstellingen (partner 500.000 euro, kind 400.000 euro).indicatie
Een bedrijf beginnenIndicatie redactie · 30 september 2026Als EU-burger mag je er gewoon een bedrijf beginnen of als zelfstandige werken. Een bedrijf (Gewerbe) meld je aan bij de gemeente; vrije beroepen melden zich alleen bij de belastingdienst.indicatie
Partner en kinderen meeBron: Europese Commissie (Your Europe) · 30 september 2026Je partner en kinderen mogen als EU-burgers gewoon mee. Heeft je partner geen EU-nationaliteit, dan kan die als gezinslid een verblijfskaart krijgen.

Veelgestelde vragen

Heeft Nederland een belastingverdrag met Duitsland?

Ja. Het verdrag van 12 april 2012 is sinds 31 december 2016 in werking en is sindsdien aangevuld met protocollen (bron: Rijksoverheid, overzicht belastingverdragen per 1 juli 2026).

Bouw ik AOW op als ik in Duitsland woon en in Nederland werk?

Meestal wel, als je in Nederland belasting en premies betaalt. Werk je niet meer in Nederland, dan bouw je meestal geen AOW meer op. Vrijwillig verzekeren kan binnen 1 jaar (bron: Rijksoverheid).

Verder lezen